Bewoners maken een wijk duurzaam

Leve de Stempel! Is een ontwerpend onderzoek naar het versterken van de relatie tussen de bewoners, de gebouwen en de buurt in een typische stempelwijk. Het onderzoek is een eigen initiatief en wordt nu onder de aandacht gebracht van corporaties met bezit in dergelijke wijken.
Het is geen statisch en afgerond onderzoek omdat elke situatie en elke corporatie anders is. Het ontwerpend onderzoek bestaat uit een reeks architectonische en kleinschalige stedenbouwkundige voorstellen als eindbeeld van een proces. Van deze ingrepen is een calculatie gemaakt om een corporatie meer houvast te geven bij het herontwikkelen van een stempelwijk. De studie wordt verbreedt tot een 'strategisch raamwerk'. Dat wil zeggen dat we ingrepen ontwikkelen die verschillende situaties kunnen worden toegepast maar vooral ook gefaseerd. Posities van corporaties zijn (financieel) sterk aan het veranderen. Daarom is interessant om integraal na te denken over dergelijke opgaven en corporaties ook in staat te stellen in stappen op een goede manier te herontwikkelen. Een strategisch raamwerk bestaat uit ruimtelijke scenario's en strategie‘n.

Veel naoorlogse stempelwijken hebben vergelijkbare problemen omdat ze vergelijkbare tekortkomingen hebben. Woningen met eenzijdige ontsluitingen en ori‘ntatie en met weinig of geen relatie met het maaiveld en de straat. Als de woningen geen binding hebben met de plek waar ze staan, hebben bewoners dat vaak ook niet. Uitgangspunt voor de visie ie dat bewoners zich niet alleen thuis moeten voelen in hun woning maar ook in de buurt. Betrokkenheid van bewoners bij de buurt is de beste garantie op goed functioneren een duurzaam gebruik van de woonomgeving. Dat betekent dat bewoners andere bewoners kunnen ontmoeten en dat bewoners ook verantwoordelijkheid voelen voor de kwaliteit van hun woonomgeving. Veel stempelwijken zijn aan vernieuwing toe maar hebben naast de tekortkomingen juist veel potentie om de relatie tussen buurt, woning en bewoner(s) tot stand te brengen.

Wonen verbinden aan de plek.

Om een goede relatie tussen de woningen en de buurt te realiseren wordt de structuur van de blokken gehandhaafd maar krijgt deze een andere invulling. Op de begane grond en de eerste verdieping worden maisonnettes gerealiseerd waarmee de plint transformeert van berg- naar woonfunctie. Grote gezinswoningen met allemaal een diepe tuin. De bergingen voor de op de verdieping gelegen woningen worden op een andere plek gesitueerd. Er is sprake van een veel grotere verscheidenheid aan woningtypes en ook aan ori‘ntaties op straat en op het groen. Het wonen is daardoor weer verbonden met de plek en maakt van de stempel een attractieve woonomgeving.
De blokken hebben een voor en een achterzijde. De voorzijde is de galerijzijde en de achterzijde is de tuinzijde. Zo is het althans in de bestaande situatie. De tuinen liggen niet aan de straat, maar zijn verborgen achter wat struikgewas. Voorgesteld wordt de tuinen dieper te maken, waardoor ze aan de straat komen te liggen. De tuingevel is ook straatgevel en door de tuinen een toegang vanaf de straat te geven, krijgen de bewoners weer kans de overburen op straat te ontmoeten.
Zowel de blokken als de woningen in de blokken krijgen een adres aan de straat. De koppen van de blokken worden voorzien van een lift, een entree en een toegevoegde beuk met op de begane grond een toegevoegde buurtfunctie in de vorm van bijvoorbeeld een huisartsenpost of een theehuis.

Openbare, collectieve en private groene ruimte.

In 'Leve de stempel!' wordt de kwaliteit van groen vorm gegeven. Er is een teveel aan niet gebruikte openbare groene ruimte. Alle plekken krijgen een functie en er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen openbaar, collectief en prive«. Er komt minder openbare ruimte ten gunste van meer collectieve en prive« ruimte voor de bewoners. Dat moet bijdagen aan de attractie van het wonen in een eigentijdse stempel. Omdat er veel meer woningen op de begane grond worden gesitueerd, zijn er al veel meer en grotere tuinen. Het overige groen wordt verdeeld in openbaar groen en collectief groen. Bij collectief kun je denken aan een speeltuin of een moestuin voor bewoners van de buurt. En openbaar zijn de plekken die zijn ingericht als park of tuin waar iedereen kan verblijven.


Meer informatie over deze studie is op te vragen via:
info@roelofheida-architecten.nl